چرخه سیاست‌گذاری رمزارزها در ایران بر اساس منطق سیاست در عصر اطلاعات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

روح اله اسلامی ¹

ابوالفضل طاهری ²

¹ دانشیار علوم‌ سیاسی، دانشکده حقوق ‌و علوم‌ سیاسی دانشگاه‌ فردوسی مشهد‌، مشهد، ایران.

² دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده ‌‌حقوق ‌و‌ علوم‌ سیاسی ‌دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

10.22067/irlip.2026.94712.1692

چکیده

ارزهای دیجیتال به‌عنوان فناوری نوظهور در حوزه مالی، در ایران با رشد سریع کاربران مواجه شده‌اند، اما فاقد چهارچوب قانونی و سیاست‌گذاری منسجم هستند. این پژوهش با هدف تحلیل چرخه سیاست‌گذاری رمزارزها در ایران و ارائه راهکارهای بومی انجام شده است. سوال اصلی این پژوهش آن است که چرخه سیاست‌گذاری رمزارزها در ایران با چه فلسفه و دکترینی صورت گرفته است؟ این مطالعه بر اساس مدل چرخه سیاست‌گذاری عمومی و با روش اسنادی-نهادی و رویکرد ترکیبی کمی-کیفی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اقدامات دولت محدود و پراکنده بوده و سیاست‌گذاری کلان و هماهنگ وجود ندارد. در نهایت، ضرورت طراحی چهارچوب سیاستی جامع و متناسب با شرایط بومی ایران برای بهره‌برداری بهینه و مدیریت تهدیدات فناوری رمزارز تأکید شده است. این مطالعه می‌تواند راهنمایی برای ارتقاء حکمرانی در این حوزه باشد.

کلیدواژه‌ها

سیاست‌گذاری، عمومی

رمزارز

عصر اطلاعات

---

مراجع

[1]    ArzDigital. (2019). Cryptocurrency Mining Regulations Issued by the Ministry of Industry. https://arzdigital.com/blog/mining-guidlines-ministry-of-industry/   (In Persian)

[2]    ArzDigital. (2022). Deputy Minister of Industry Confirms First Official Import Order Using Cryptocurrency. https://arzdigital.com/blog/iran-makes-first-import-order-using-cryptocurrency/ (In Persian)

[3]    ArzDigital. (2023). E-Commerce Development Organization Confirms: ENamad Licenses Issued to Crypto Exchanges. https://arzdigital.com/blog/teta-enamad-crypto-exchanges/ (In Persian)

[4]    ArzDigital. (2024). Annual Report 2024. https://arzdigital.com/landing/annual-reports/ (In Persian)

[5]    Cabinet Decree (August 4, 2019). 

[6]        Academic Publication, Tehran. (In Persian)

[7]    Central Bank of Iran. (2024). Launch of Digital Rial in Kish. https://cbi.ir/showitem/29982.aspx (In Persian)

[8]    Central Bank of Iran. (2024). Regulatory Framework for Cryptocurrencies. https://cbi.ir/showitem/31320.aspx (In Persian)

[9]    Digiato. (2023). Cryptocurrencies Subject to Capital Gains Tax. https://digiato.com/article/2023/05/01/cryptocurrencies-capital-gains-tax (In Persian)

[10]              Eslami, R. (2014). Liberation or Subjugation? The Philosophy of Information Technology in the 20th Century. )Tehran: Tissa Publications.( )In Persian‌)

[11]              Eslami, R., & Jafari Moghadam, H. (2020). Governance Structure and Social Media Policymaking in Iran. Journal of Public Policy, 6 (4). https://doi.org/10.22059/jppolicy.2021.80485 )In Persian‌)

[12]              Eslami, R., & Khoshbin, M. (2024). Higher Education Policymaking in Iran: Trends, Processes, and Challenges. Journal of Humanities Development, 5 (10) https://doi.org/10.22047/hsd.2024.447890.1009 ) In Persian‌)

[13]              Farghandoost Haghighi, K., & Nadaf, R. (2018). A Review of Cryptocurrencies: Opportunities and Threats. Journal of Modern Research Approaches in Management and Accounting, 2(9). http://noo.rs/LKbTb )In Persian‌)

[14]              FinTech Association of Iran. https://fintecha.ir/ (In Persian)

[15]              Iran Blockchain Association. Charter. https://iranblockchain.org/wp-content/uploads/2019/12/ (In Persian)

[16]              IranNewspaper. (2023). 15 Million Iranians Use Cryptocurrencies. https://irannewspaper.ir/8417/1/85370 (In Persian)

[17]              Malek Mohammadi, H. (2023). Fundamentals and Principles of Public Policy.( Tehran: SAMT Publications). )In Persian‌) 

[18]              Monetary and Banking Law of Iran (1972). Parliamentary Research Center. https://rc.majlis.ir/fa/law/show/96842  (In Persian)

[19]              Nobitex Exchange. News: Total Cryptocurrencies on CoinMarketCap Near 11 Million. https://nobitex.ir/mag/news-total-cryptos-on-coinmarketcap-near-11-million/  (In Persian)

[20]              Castells, M. (2001). The Information Age: Economy, Society, and Culture — The Rise of the Network Society (Vol. 1). Tehran: Tarh-e No Publications. (Original work published 1996)  (In Persian)

[21]              People’s Government Transformation Document (March 2, 2022). https://media.president.ir/uploads/ads/164681477506836200

[22]              Presidential Office. (2024). Central Bank as the Sole Regulatory Authority for Cryptocurrencies. https://president.ir/fa/157281

[23]              Rahimi, F., & Sharifian, S. (2020). The Position of Digital Currencies in National and International Systems. Journal of Contracts Law and New Technologies, 1(1). https://doi.org/10.22133/clj.2020.108227 )In Persian‌)

[24]              Rajabi, A. (2018). Virtual Currency: Legislation in Different Countries and Suggestions for Iran. Parliamentary Research Center. https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1070755 )In Persian‌)

[25]              Seventh Five-Year Development Plan (2024). Chapter 13, Article 64. https://adobeacrobat.app.link/Mhhs4GmNsxb

[26]              Sharif University of Technology, School of Management and Economics. (2024). Course List for Second Semester 2024-2025. https://www.gsme.sharif.ir/fa/w/courses/management/140304-2

[27]              Supreme Council of Cyberspace. (2024). National Cryptocurrency Regulation Framework https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1826767

[28]              Information Database of the Laws and Regulations of the Country, (2025)  Approval of the Supreme Council of Cyberspace regarding the regulation of cryptocurrency, including the creation of a national cryptocurrency and the organization of the use of cryptocurrencies in the world https://dotic.ir/news/17791 (In Persian)

[29]              Iran Blockchain Association website , https://iranblockchain.org/ (In Persian)

 

[30]              Social Capital Markets. (2025). Cryptocurrency Statistics. https://socialcapitalmarkets.net/crypto-trading/cryptocurrency-statistics/