نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه رازی، نویسنده مسئول
2 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه رازی
چکیده
جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی از مهمترین بازیگران منطقه خلیج فارس و غرب آسیا بوده که پس از انقلاب اسلامی روابط پر فراز و نشیبی را تجربه کردهاند. در حالی که قبل از انقلاب اسلامی علیرغم رقابتهای پیدا و پنهان، اهداف و منافع موازی را دنبال نموده و نوعی همگرایی و ثبات نسبی بر روابط آنها حاکم بود. اما با وقوع انقلاب اسلامی، ساختهای اجتماعی و هویتی متضادی بین ایران و عربستان برساخته شد که به تبع این ساختهای متعارض، واقعیتهای ناسازگار و معکوس بر روابط آنها سایه انداخته و تقابل و تضاد بر مناسبات دو کشور حاکم شده است. از این رو، الگوی روابط منازعهآمیز میان دو کشور شکل گرفته به گونهای که روابط مسالمتآمیز در مناسبات آنها امری زودگذر و وقوع بحران و باز رخداد بحران به امری ماندگار و بنیادین تبدیل شده است.این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به بررسی دلایل و زمینههای عودشدن بحران در روابط دو کشور پرداخته و دادههای پژوهش نشان میدهد که باز رخداد بحران، در مناسبات آنها، تابعی از ژرف ساختهای اجتماعی متضاد(مانند اسلام سیاسی در مقابل اسلام وهابی) و عناصر ناساز هویتی (همانند انقلابیگری و ایران گرایی تاریخی در برابر محافظه کاری و عرب گرایی سعودی) و کنشهای کلامی مخاصمه آمیز نخبگان سیاست و دیانت دو کشور بوده است.
کلیدواژهها
Saudi Arabia Relations". Quarterly Journal of Middle East Studies, Year
7, No. 2, pp. 142-115. (in Persian)
Al sarhan, Saud.(2021). "Saudi Arabia the Natural Leader of the Muslim World. available at: www.arabnews.com/node/1804006.
Amirzadeh, Pouria. (2014). "Challenges of Saudi Arabia". Hamshahri
Diplomatic Monthly, No. 62, pp.42-42. (in Persian)
Arm, Armina. (2016). "Iran and Saudi Arabia Compete for Influence in the
Middle East". Quarterly Journal of Politics, Third Year, No. 9, pp. 81-
73. (in Persian)
Azghandi, Alireza. (2007). Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran.
Fourth Edition, Tehran: Qoms Publishing.(in Persian)
Berger, Peter and Luckman, Thomas. (2015). Social Construction-Reality.
Translated by Fariborz Majidi. Third edition, Tehran: Scientific and
cultural publications. (in Persian)
Capeland, Dale C. (2000). The Constructivist Challenge to Structural
Realism. international security, Vol.25, No.2, pp187-212.
Cordsman, Anthony (2015). The True Nature of the Saudi Succession
Crisis. Washington DC : Center for Strategic International Studies.
Dehghani Firoozabadi, Seyed Jalal. (2006). Foreign Policy of the Islamic
Republic of Iran. Tehran: Samat Publications. (in Persian)
Fuller, Graham and Efranke, Andrahim (2005). Saudi Shiites, forgotten
Muslims. Translated by Khadijeh Tabrizi. Qom: Shiite Studies
Publications. (in Persian)
Gergen, Kenneth and Gergen, Mary. (2004). Social Construction: Invitation
to Talk. Translated by: Parvin Javadan. Ohio: Taus Publications. (in
Persian)
Hadian, Nasser. (2003). "Structuralism: From International Relations to
Foreign Policy". Quarterly Journal of Foreign Policy. Seventeenth Year,
No. 4, pp. 915-943. (in Persian)
heinrich, Maik. (2016). "Troubled History of Saudi Arabia-Iran Relations".
Available at: Reuters.com/article/idsBREA4COH020140.
House, Karen Elliott. (2015). About Saudi Arabia (People, Past, Religion,
Dividing Lines and Future). Translated by Morteza Rajaei Khorasani and
Fatemeh Mahsa Karamoozian. Tehran: Payamersan Publications. (in
Persian)
Hrvoje, Spehar and Vedran, Jerbic. (2015). "Speech act Theory and the
European Integration: the Case of the Eastern Enlargemen. European
Studies t, Vol1, No1, (33-58).
Dilemmas, Responses and the Future". Department of Political Affairs,
Middle East and West Asia Division, pp1-36. available at:
https://hr.un.org/sites/278965
Ibrahim, Fouad. (2006). The Shiite's of Saudi Arabia. London, Sanfrancisco:
Saqi press.
Jackson, Robert, and Sorensen, Georg. (2006). Introduction to International
Relations and Approaches. 3rd edition, Oxford: University press.
Jahner, Ariel.(2012). "Saudi Arabia and Iran: Struggle for Power and
Influence in the Gulf". International Affairs Review, Vol.10, No.3, pp36-
50.
John k, Cooley. (1979). "Iran, The Palestinians, and the Gulf". foreign
Affairs, Vol. 57, No. 5, pp. 1017-1034.
Khomeini, Ruhollah (1999). Kashf al-Asrar, Tehran: Imam Khomeini
Publishing and Editing Institute. (in Persian)
Looney, Bernard. (2020). "BP Statistical Review of World Energy".
Available at: https://www.bp.com/energy-economics/statistical-
review/bp-stats-review-2020-full-report.pdf.
Moshirzadeh, Homeira. (2006). Evolution in Theories of International
Relations. Tehran: Samt Publications. (in Persian)
Naderi, Abbas. (2009). Middle East Oil and US Military Invasion of Iraq.
Unpublished Master's Thesis, University of Tehran. (in Persian)
Noor Alivand, Yaser. (2016). "Saudi Arabia and the Attempt to Rebalance
Against Iran". Quarterly Journal of Strategic Studies, Year 20, Issue 1,
pp. 32-7. (in Persian)
Onuf, Nicoholas (1994). "The Constitution of International Society".
European Journal of International Law, 10, 5, pp1-19.
Rasheed, Madawi. (2005). "Circles of Power:Royals and Saudi Society in
Saudi Arabia in the Balance". Available from:
https://www.researchgate.net/publication/291943479
Sanei, Faraz(2020/06/1). Iran-Protests-Execution-its-own-saudi-arabia,
available at: https://www.hrw.org/news/.
Shafiee, Sadegh, Montazer Al-Qaim, Asghar, Chalongar, Mohammad Ali
(2017). "Analysis of the Relations between the Islamic Republic oF Iran
and Saudi Arabia in the First Decade after the Victory of the Revolution". Quarterly Journal of Historical Research, Year 9, No. 1,
pp. 1-22. (in Persian)
Smith, Steve.(2001). Reflectivist and Constructivist Approaches in
International Theory. in John Baylis and Steve Smith, The Globalization
of World Politics, Oxford: University Press, pp224-249.
Toby, Matthisen. (2016/7). "The Domestic Sources of Saudi Foreign Policy:
Islamists and the state in the Wake of the ArabUprisings. Available at:
https://www.brookings.
edu/wp-content/.
Wendt, Alexander (1987). "The Agent-Structure Problem in International
Relations Theory". International Organization, Vol.41, No.3, pp335-370.
wendt, Alexander (1992). "Anarchy is what States Make of It: The Social
Construction of Power Politics". international organization, Vol.46,
No.2, (391-425).
Wendt, Alexander. (1999). Social Theory of International Politics.
Camberidge University Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله