دوره و شماره: مقالات آماده انتشار
مقاله پژوهشی

جهانی‌سازی چینی: از سفرهای ژانگ چیان در آسیای میانه تا ابتکار کمربند و جاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از 27 شهریور 1405

https://doi.org/10.22067/irlip.2026.95346.1710

ابراهیم آقامحمدی، مرضیه فتاحی

چکیده ژانگ چیان با سفرهای خود در آسیای میانه به اطلاعاتی رسید که چین را متوجه این مسئله کرد که با اعمال‌نفوذ در آسیای میانه می‌تواند شرایط کلی چین را در ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی بهبود ببخشد و حتی ایجاد یک‌راه ارتباطی مستقیم به روم را ممکن سازد. پژوهش حاضر که دلایل روی‌آوری چین به آسیای میانه در تاریخ باستان، با سفرهای ژانگ چیان و در تاریخ معاصر، با ابتکار کمربند و جاده را به‌عنوان پرسش اصلی خود مطرح کرده است، با رویکردی تطبیقی بر این باور است که ابتکار کمربند و جاده به‌منزله‌ طرحی برآمده از ریشه‌های تاریخی چین است که سلطه بر خشکی و دریاهای جهانی را تعقیب می‌کند. لذا در بخش زمینی با روی‌آوری مجدد به آسیای میانه مؤلفه‌های مذکور را همچنان در راستای منافع خود لحاظ کرده و این بار قصد دارد، در بعدی تکامل‌یافته، آسیای میانه را به‌عنوان یک منطقه‌ امن جهت پشتیبانی از نفوذ جهانی خود به خدمت بگیرد.