تحلیل اولویت‌های منطقه‌ای و دیدگاه های ژئوپلیتیک در شکل دهی به سازمان‌های منطقه‌ای (نمونه موردی: سازمان همکاری شانگهای)

نوع مقاله : مقالات

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانش آموخته جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده
از آنجایی که منطقه‌گرایی به معنای بذل توجه ویژه به یک منطقه جغرافیایی مشخص است، کشورها برای عضویت و شکل دهی به سازمان‌های منطقه‌ای و تحقق منافع و ایده آل‌هایشان به مناطقی توجه می‌کنند که بیشترین وابستگی اقتصادی، سیاسی- امنیتی و فرهنگی را به آن داشته باشند. در واقع، دولت‌ها سازمان‌های منطقه‌ای را براساس اولویت‌های منطقه‌ای و دیدگاه‌های ژئوپلیتیک خود بر می‌گزینند. در این پژوهش با استفاده از ساختار فضائی نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی، به بررسی جایگاه کشورهای سازمان همکاری شانگهای و نیز ایران در قلمرو ژئواستراتژیک و مناطق ژئوپلیتیک پرداخته شده و زمینه‌های جغرافیایی و اولویت‌های منطقه‌ای اعضای آن مشخص گردیده است. در نهایت دیدگاه‌های ژئوپلیتیک چین و روسیه به عنوان دو قدرت اصلی این سازمان و ایران به عنوان عضو ناظر مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است نشان می‌دهد که بر خلاف روسیه و چین که شکل دهی و عضویت در این سازمان بر اساس اولویت‌های منطقه‌ای و دیدگاه‌های ژئوپلیتیک آن‌ها صورت پذیرفته است، عضویت ایران در این سازمان انطباق چندانی با اولویت منطقه‌ای و هویت ژئوپلیتیک آن ندارد.

کلیدواژه‌ها


Cantori, L. J. & Spiegel S. (1970). The international politics of regions; A
comparative approach. NJ: Prentice-Hall.
Cohen, S. B. (1994). Geopolitical in the new world era. In Demko, G. J. &
Wood, W. B., Recording the World. USA: West View Press.
Cohen, S. B. (2003). The 2002 annual political geography lecture -
Geopolitical realities and United States foreign policy. Political
Geography, 22, pp. 1-33.
Dikshit, R. D.(1995). Political Geography. New Delhi: Tata McGraw-Hill
Publishing Company limited.
Nationmaster. availale at:
http://www.nationmaster.com/graph/geo_lan_are_sq_km-geography-
land-area-sq-km, (accessed on 2013, Jan 6).
Oldberg, I. (2007). The Shanghai Cooperation: Powerhouse or paper tiger?.
FOI- Swedish Defence Research Agency, Defence Analysis SE-164,
Stockholm.
World Bank (2013). Stocks traded, total value (% of GDP). availale at:
http://data.worldbank.org/indicator/CM.MKT.TRAD.GD.ZS/countries/1
W?display=map, (accessed on 2013, Jan 2).
World Bank, World Development Indicators database (2012, December 21).
available at: http://databank.worldbank.org/databank/download/GDP.pdf,
(accessed on 2013, Jan 2).
Yalem, J. R. (1965). Regionalism and world order. Washington: Public Affair
Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 22 مهر 1392