دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل 2322-3472 14 1 2026 03 18 Creeping Apartheid; A Trend Analysis of Israel's Discriminatory Policies and the Changing Demographic Context of Palestine (1996-2023) آپارتاید خزنده؛ روندپژوهی سیاست‌های تبعیض‌آمیز اسرائیل و تغییر بافت جمعیتی فلسطین (2023-1996) 303 330 48024 10.22067/irlip.2026.95131.1703 FA سیدحسین اطهری دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول) 0000-0001-7332-4848 ابوالقاسم شهریاری پژوهشگر پسادکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-3193-7344 سیدهاشم منیری دانش‌آموخته دکتری اندیشه سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0001-8233-3340 Journal Article 2025 08 27 Contrary to official approaches that emphasize the "two-state solution," analyses indicate that Israel has imposed an apartheid structure on the Palestinians through a series of gradual and seemingly legal measures; Accordingly, the aim of the present study is to analyze Israeli policies in the framework of the "creeping apartheid" theory, and the question is raised as to how "creeping apartheid" has in practice become a strategy for changing the demographic context and creating a structural dependence of the Palestinians on Israel in the period 1996-2023?? The research hypothesis is that Israel, through spatial domination and the imposition of a discriminatory situation, has made living conditions impossible for the Palestinians and has led to the exodus of the population. The research method is trend analysis, and the trend of demographic, economic, and spatial variables has been examined in the period from 1996 to 2023. The findings indicate that Israeli policies have led to a sharp decline in the rural population, limited agricultural land, unilateral dependence of the Palestinian economy on Israel, a significant increase in the unemployment rate, and a growth in immigration and refugee populations. These trends indicate that Israel, through land control, economic dependency, and the imposition of inadequate living conditions, has paved the way for the forced displacement of Palestinians and changed the demographic composition of the occupied territories. Also, creeping apartheid is not a momentary situation, but a gradual, institutionalized, and legalized process that, by denying the Palestinians the right to self-determination and continuing Israel’s structural domination, has made the future of an independent Palestinian state increasingly challenging. برخلاف رویکردهای رسمی که بر «راه‌حل دو دولت» تأکید دارند، تحلیل‌ها حاکی از آن است که اسرائیل از طریق مجموعه‌ای از اقدامات تدریجی و به‌ظاهر قانونی، ساختاری آپارتایدی را بر فلسطینیان تحمیل نموده است؛ بر این اساس، هدف پژوهش حاضر واکاوی سیاست‌های اسرائیل در قالب نظریه «آپارتاید خزنده» است و این سؤال مطرح شده است که «آپارتاید خزنده» چگونه در عمل به راهبردی برای تغییر بافت جمعیتی و ایجاد وابستگی ساختاری فلسطینیان به اسرائیل در بازه زمانی 2023-1996 بدل شده است؟ فرضیه پژوهش نیز بدین شرح است که اسرائیل از طریق تسلط فضایی و اعمال وضعیت تبعیض‌آمیز، شرایط زیست را برای فلسطینیان ناممکن ساخته و به‌موجب خروج جمعیت شده است. روش تحقیق روندپژوهی است و روند متغیرهای جمعیتی، اقتصادی و فضایی در بازه زمانی 1996 الی 2023 مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌های اسرائیل سبب کاهش شدید جمعیت روستایی، محدود شدن زمین‌های کشاورزی، وابستگی یک‌جانبه‌ی اقتصاد فلسطین به اسرائیل، افزایش چشمگیر نرخ بیکاری و رشد مهاجرت و جمعیت پناهندگان شده است. این روندها بیانگر آن است که اسرائیل از طریق کنترل سرزمین، وابسته‌سازی اقتصادی و تحمیل شرایط زیست نامناسب، زمینه‌ی جابه‌جایی اجباری فلسطینیان و تغییر ترکیب جمعیتی سرزمین‌های اشغالی را فراهم آورده است. همچنین، آپارتاید خزنده نه یک وضعیت لحظه‌ای، بلکه فرآیندی تدریجی، نهادینه‌شده و قانونی‌سازی‌شده است که با انکار حق تعیین سرنوشت فلسطینیان و استمرار سلطه‌ ساختاری اسرائیل، آینده‌ی تشکیل دولت مستقل فلسطینی را بیش از پیش با چالش مواجه ساخته است. https://irlip.um.ac.ir/article_48024_3d5caa905203cb23e50296184c6ca735.pdf